Էստեղ էլ էի ուզում մի հատ կախվել, բայց փողոցում լիքը մարդիկ կային, ճիշտ չէին հասկանա։

Ու փախա, փախա ու փախա…

Դրանից հետո փախա լրիվ ուրիշ մայրցամաք։ Մայրցամաքի մեծ քաղաք։ Հեռու, հեռու, մեկ եւրոպա եւ մեկ օվկիանոս հեռու ու շատ մեծ քաղաքը, որն իր հետ ունի բազում մանր ու միջին քաղաքներ ու պետք չի նկարագրել էդ տարածքը։ Դա աննկարագիր մեծ տարածք է, իր բազմաոճ ու խայտաբղետ բնակչությամբ, որին չես հասցնում գոնե փոքր ինչ սովորել ու հասկանալ, քանի որ ազգակից կոչվողները քեզ համփռում են ու առանց քո ցանկության տեղեր տանում։ Բայց հո լավ տեղեր չե՞ն տանում։ Holliwood, Disneyland, Universal studio. Չէ։ Նրանք էնտեղ ապրում են գաղութում, գետտոյում։ Տեղում ծնվածները չէ, նրանք էլ չկան։ Նրանք, որ ապրում ու մեռնում էին մեծ երկրների մեծ քաղաքներում ու թաղվում էին փոքր երկրի փոքր գերեզմանոցներում։ Էն, որ ասում էին՝ «Երբ որ մեռնեմ՝ դիակս ձգեք հայրենիք»… Չէ, դա շատ առաջ էին ասում, մինչեւ 90-ականները։ Հիմա էլ «Երբ» չեն ասում, ասում են «Եթե», «Եթե ես մեռնեմ»… Այսինքն՝ մարդ ես, ամեն ինչ էլ հնարավոր է, մեծ աշխարհ է, ԵԹԵ հանկարծ նման անախորժ դեպք պատահեց՝ ցանկալի կլինի, որ դիակը ձգվի, ձգրտվի… Ու միշտ զարմանալի է, թե ինչու էդ դիակների վրա մաքս չի դրվում, դա պետությանը ահագին հավելյալ գումար կբերեր։ Դիակի մաքսազերծում։ Ասենք, մինչեւ 85 կիլոյանոց դիակները կարող են անվճար ձգվել (կերածներն ինչ է եղե՞լ, որ հիմա էդ խեղճերից էլ գումար գանձես)։ Բայց, ասենք, 85-ից մինչեւ 100 կիլոյանոց կերած-խմած դիակների համար կարելի է սահմանել 1000 դոլար՝ ամեն ավելորդ կիլոգրամի համար։ 100-ից բարձր բոլոր ձգվողների մաքսազերծման համար՝ 10.000 դոլար՝ ամեն կիլոգրամի համար։ Էդ դեպքում՝ կուզենայի տեսնել, թե ոնց են ձգվելու էդ դիակները։ Ու ընդհանրապես՝ ձգվելո՞ւ են, թե՞ էդպես անձիգ էլ մնան իրենց երկրներում։ Ամեն ինչի համար մուծումներ են կիրառում, պետութուն-պետություն են խաղում, սա էլ թող ավելացնեն։ Պետությունիկին օգուտ կբերի, թե չէ, բայց ծայրահեղ դեպքում մաքսավորների համար գումար աշխատելու միջոցներ կավելանան, չէ՞ որ իրենք էրեխա են ՊԱՀՈՒՄ… մենք ո՞վ ենք, ընդհանրապես, եթե մաքսավորները, ոստիկաններն ու ՃՈ-երը երեխա են պահում… Մենք ի՞նչ, մենք պետք է սատկենք… Գիտնական, ուսուցիչ, գրող, նկարիչ, երգահան, բեմադրիչ, դերասան… Դրանք բոլորով թող սովից սատկեն, լցվեն նուբարաշենի աղբանոցը, վառվեն, մոխրանան… Կարեւորը, որ բյուջետայինները էրեխա են պահում… Բյուջերը… Բյուջի տղեքն ու աղջկեքը… Ու էդպես է, ուրիշի հաշվին ապրելու անհագուրդ ցանկություններն ու կարողությունները վարակել էն էս արյունը… Ու վարակել են սովետի ժամանակներից։ Վարակն էլ փոխանցվում է սերնդից սերունդ, լինի սովետ, լինի սովետանման անկախություն, լինի անկախանման սովետություն, ուր ամենահամեղ կերակուրը լինում է, կա եւ կլինի պետփյուջեն։ Էն էլ էս քրջոտ պետբյուջեն։ Իսկ բյուջի տղաներն ու աղջիկները քիչ չեն, դրանք բնակչության 60 տոկոսն են ու միշտ քաղցած են, որովհետեւ ընդամենը 40-ի միջոցներով են ապրում, այլ ոչ 50-ի։ «էրեխա ա պահում»… Հա, բա ո՞նց, իրենք երեխա են պահում, մենք ձուկ ենք պահում։ Թե ում է պետք ձեր պահած ապուշ էրեխեն՝ էդ ոչ ոք չգիտի, անգամ իրենց պետք չի։ Ու շատ երկար են պահում, այլ ոչ մինչեւ 18-ը։ Աղջիկ էլ չեն ուզում ունենալ, որովհետեւ վախենում են, որ տունը կմնա ու ստիպված կլինեն հավերժ պահել… Ինչ էլ բառ են հորինել՝ տունը մնալ։ Ընտանիքի հայրը կարող է բարձրաձայն տանն ասել էդ մասին՝ տունն ես մնացել… Այսինքն ավելորդ ես, զգում ե՞ս, որ ծանրացել ես, միայն ուտում ես ու ուտում։ Էնքան էլ շատ ես ուտում, անասուն… Հել, գնա, ամուսնացի, գնա ուրիշների տները կեր։ Ավելի լավ կլինի միանգամից արտագաղթես, համ էլ էնտեղից փող կուղարկես մեզ… Հենց էնտղից, մեծ երկրի մեծ քաղաքից, ուր քեզ դիմավորում են, ձերբակալում են իրենց տներում ու բռնանալով սկսում են իրենց ծանոթ-անծանոթների օբեկտները տանել։ 

Ու էդպես տարան մի օր, տարան ու կանգնեցրին Բըրբանկի art gallery-ներից մեկի մոտ։ 

Ինչի՞, ինչի՞ տարաք, հը՞…

Ախր էնտեղ  ցուցանակ տեսա՝ Emiլ Kajaj թե Debil Khazaz… Գուցե Gazaz, կամ չգիտես ինչ… Երբ հենց մուտքի մոտից տեսա դրա քանդակները… Ի՞նչ ասեմ, ո՞նց ասեմ, ինչի՞ ասեմ… Այլանդակ մեծ չափսերի հասնող ծծերով առյուծներ, կնանման ոչխարներ, պարարտ կամ լխկած մսերով ֆիգուրաներ… Էդ ամեն ինչն անգամ տգեղ չէր, դա անգամ անմարդկային չէր, դրան կարելի է անվանել հակատիեզերական ղաղպություն։ Ու ինքը, ինքը դրանց կողքին… Հաստաշուրթ, հաստաճակատ ու հաստածիծ խլեզ, լրիվ համակարգչային խաղի կիբերդեբիլ, կողքին էլ երիտասրդ տարիքում կամուրջից նետված եւ օդում սատկած անվիզ, կնանման մի  պանդա։ Նայում ես դրանց, մտածում ես՝ լավ, հասկացանք, արտագաղթել եք ողջամիտ երկիր, որ հանգիստ ապրեք, բայց եթե էդ աստիճանի անշնորհք ավանակներ եք՝ էլ ինչի՞ եք ձեզ կոտորում, տանջվում ու տանջում, այ ինքնագործ գանդ… հոնդոններ։ Դուք հոնդոն եք ու միշտ հոնդոն եք եյել ու մեկ է, սատկելու եք ու դառնաք հոնԴիակ, ի՞նչ եք ուզում, մեղկ չի՞ շրջապատը։ Անուն ե՞ք ուզում ունենալ, ազգանունն էլ կողքի՞ց։ Խնդրեմ։ Ազգանվան վերջնամասը հանելը արդեն պոետ-արվեստագետ դառնալու նշան է, չէ՞… Արա Սարգիս, Կարո Չալո… Դուք էլ, քանի որ գաղութի ինքնագործներ եք՝ amateur, կարող եք բոլորդ մի անուն ունենալ՝  ուղղակի դարձեք Apoush Amateur ու պրծեք։ Գաղութի ինքնագործներ… Գաղթագործներ…

Էստեղ, էս հողի վրա էլ կան դրանցից, փոշոտ, անդուր եւ մամռակալ անբերրի արգանդի ծնունդներ… Կա մի էդպիսինը, օրինակ… Շատ կան, բայց նման ապաշնորհ ու թեփից սարքած լակոտ՝ կյանքում չեմ տեսել։ Անուն ազգանուն ունի անգամ, Ծայրեկ Հավետիսյան… Ծայրեկ, Նարեկ,  այրեկ, վառեք… Գոնե մենք Մինաս չունենայինք… Կամ գոնե դա չունենար, որ չխայտառակեր էդ ազգանունը… Ու ոչ միայն ազգանունը, դա արյունն է խայտառակում… Մի կողմում շարված են Մինասի գործերը, մյուս կողմում իր տհաճ, տգեղ ու գարշելի ֆոտոշոփային արտադրանքը…

Որքան է նեխել մեր լեռնալանջների արգանդը, որքան է փտել այն… Թե՞ սխալվում եմ… Ինչ լավ կլիներ, որ սխալված լինեի…

Բայց մտածում ես, էլի՝ էս ովքե՞ր են ծնվում ու թարսի պես մեծանում…

Ի՞նչը փշրեց էս միջին տարիքին։ Էսօրվա 25-ից մինչեւ 45-ների մեջ հնարավոր չէ՞ր, որ գոնե մի հատ, ձեւի համար շնորհքով մարդ լիներ… Ի՞նչն է պատճառը, պատերա՞զմը, լավ կազմակերպված եւ իրացված մթնասո՞վը… Չէ… Այդ թվերին ծնված, այսօրվա 20-25 տարեկան սերունդի հիմնական կարողությունները դեռ չենք տեսել։ Նրանք լավն են, նոր են, սով-սովետությունից հեռու, նրանք փոքր են եղել տարականների սարքած մթերին, չեն հիշում։ Բայց ո՞վ կբացառի այն փաստը, որ այսօրվա 30-40-ները ջարդոտված են մի տեսակ ու բացառապես անշնորհք։ Գուց նրանց պատանեկությո՞ւնն է խփվել 90-ականներով, փշրվել են, չեն աճել… Տաղանդ էլ ունենային՝ չէր բացվի, որովհետեւ տաղանդը ծաղիկ է, ջուրը չդնես՝ կթառամի։

Հը, երեսուն տարեկաններ, ո՞ւր եք, ձայն հանեք… Քառասուններ, խոսեք… Ու մարդավայել խոսեք, ոչ թե ձեր սերիալա-ոռնոցային սերմնաժայթքմամբ… Ախր այ հակադաստիարակված ու հակաշնորհք թուլեք… դուք, որ ձեզ դերասանի տեղ եք դրել, այ մայրիկազմփրտվածներ, կես գրամ ամոթ չունե՞ք, որ անտաղանդ հալով էկրաններն եք թափանցում… Հետո մարդկանց հոգին… Տգեղ կրետիններ… Գոնե մի դերասան լիներ ձեր մեջ, գոնե մի գրող լիներ ձեր մեջ, գոնե մի նկարիչ լիներ ձեր մեջ… Ու էդ ճոռթած հոնոկոկների մասին մեկ էլ կասեն՝ «Մեր հայտնիները»։ Բայց էդ ասողը երկար չի դիմանա երկրագնդի ձգողականությանը, որովհետեւ եթե մեկը այսօրվա լակոտներից մեկի մասին գրում է «Հայտնի դերասան»՝ ուրեմն նա շուտով կսատկի անհայտ հիվանդությունից։

Դուք, անտաղանդներդ, անտաղներդ՝ էս կողմից, էն ճերմակած միջակությունները մյուս կողմից։ Այսինքն ճերմակածները չէ, բրդոտները։

 Էն գրողները, որ հիսուն տարեկանում երկուհարյունհիսուն են դառնում…  Էն մամռակալած հեշտոց հիշեցնող բրդոտ ֆասոնով գրողները… որ գրում են, գրում, նույն բաներն են գրում, նույն միջնադարյան գյուղական զառանցանքը… «Ես սիրում էի, մեր գյուղի գերեզմանոցը»… 

Ի՞նչ է նշանակում լինել բրդոտ։ Բրդոտ՝ նշանակում է ունենալ ճերմակած, անխնամ ու յուղոտ մազեր, ընդ որում ոչ միայն ամբողջ մարմնի վրա, այլեւ այն մասերին, ուր սովորական մարդը ուղղակի մազածածկույթ չի ունենում։ Լինել բրդոտ՝ նշանակում է  հագնվել շատ վատ, կեղտոտ ու ճմրթած շորեր։ Իսկ ի՞նչ է նշանակում լինել կիսամեռ, անտաղանդ գրող։

Պարզ է, նշանակում է լինել բրդոտ։ Թեեւ բրդոտներն իրենց տեսակի մեջ անվնաս կենդանիներ են, բայց դե մեր օրերում հայտնվելով համացանցում՝ այսպես թե այնպես սկսում են ավելորդ ուշադրություն գրավել։ Եվ առաջին՝ իրենց փնթի արտաքինով։ Ընդ որում բրդոտը չգիտի, թե ինչ է համացանցը։ Նրանց այնտեղ տեղադրում են իբր գրքասեր, գրականասեր ինչ-որ թուլաներ կամ 30-50-ամյա խզբզանք-կույսեր։ Բրդոտները անամոթաբար ծնվել են անցյալ դարի 50-ականներին։ Բայց դա դեռ ամենը չէ։ Որովհետեւ լինել բրդոտ, դա չի նշանակում ծերանալ տարիքից։ Ոչ։ Բրդոտությունը արյան մեջ է եւ նա կարող է ծնվել թե60-ականներին եւ թե70-ականներին։ Ծնվել, ապուշ-ապուշ ապրել ու 30-ը չբոլորած՝ մազաթափվել, գունաթափվել ու դառնալ սովետի վախտվա խոհանոցից քերած լինոլյում։ Բրդոտները աչքի են ընկնում նրանով, որ ոչ մի բանով աչքի չեն ընկնում։  Նրանց գրած տողերի մեջ գերակշռում են «ազգ, հիսուս, եկեղեցի, մասիս, մայրություն, հայություն» եւ այլ հակապոետիկ բառեր։ Ու էդ հայություն ասելով, նրանք հո մեր ազգը չե՞ն հասկանում։ Նրանք հասկանում են միայն իրենց՝ ոչխարապահ շների ցեղը։ Եթե աշխարհում կան, ասենք՝ քրիստոնյա-դեմոկրատներ, ապա սրանց կարելի է անվանել «Քրիստոնյա-Լացկաններ» կամ «Առաքելական-ցռաններ»։ Բայց բրդոտն առաջին հերթին վատ տպավորություն են թողնում, որովհետեւ մեռած է։ Լինեն գրող, լինեն նկարիչ, լինեն երաժիշտ՝ նրանք զզվելիության աստիճանի անտաղանդ ու անշնորհք են ու ահավոր ցավալի է, որ երիտասարդությունը տեսնում է դրանց հակահիգիենիկ ֆասոնները։ Իհարկե, բրդոտներ էին նաեւ 90-ականների սկզբի «գործիչները», բայց պատսպարվելով պատերազմական շրջանի «պայքարողի» քողի տակ՝ մի կերպ դուրս պրծացրին իրենց հակասանիտարական արտաքինները…  Զզվանքներ, ստորներ… Բա… Երեք տարին մեկ գուլպա էին փոխում, գնում՝ ատոմակայան էին ուզում փակել։ Մի մասը կորավ գնաց, իսկ մյուս մասը, ամենասարսափելին՝ մեր օրերում էլ սկսում է իրեն նետել միջավայր։ Ու ցավալին այն է, որ մինչ օրս դրանց սիրողներ կան։ Ու նաեւ կանայք, իրենց պես նեխած օրգաններով…

Բրդոտ գրողը դուրս է գալիս գրողների միության շենքից եւ պատահական դիտորդն ընկնում է պանիկայի մեջ, որովհետեւ դա Մայքլ Ջաքսոնի Թրիլլերի հատված է հիշեցնում՝ գերեզմանից ելնող մեռել։ Ավելին՝ դամբարանից կամ բուրգից դուրս պրծած մումիա, ընդ որում՝ փնթի մումիա։ Եթե տարվա ցանկացած եղանակի մոտենաք գրողների միության շենքին, ապա կզգաք, թե ինչ սառը օդ է դուրս գալիս այնտեղից։ Ու դա հատուկ է արվում։ Որ սրանք պահպանվեն։ Թե չէ հոտը կընկնի ամբողջ քաղաքը։ Այն փաստը, որ ամբողջ կյանքի ընթացքում բրդոտը սեքսով զբաղվել է երեք ու կես անգամ՝ դա չի քննարկվում։ Դրանք ուղղակի չեն սիրում սեքս, չգիտեն էլ, թե ինչ է։ Չգիտեն, որովհետեւ ամբողջ կյանքում իրենց կողքին եղած կանայք նույնպես չգիտեն եւ չեն իմացել իրենց հեշտոցի տեղը։ Հեշտոց էլ չի, դրանցը գեշտոց է, գեշ բառից։ Բրդոտը Հայաստանից բացի՝ ուրիշ որեւէ երկրի մասին չգիտի եւ չի էլ ուզում իմանալ։ Ընդհանրապես՝ բրդոտի մոտ չի կարելի ասել, որ աշխարհը կլոր է, կնեղվի։ Եթե այնուամենայնիվ ուզում եք ասել՝ պետք է սկսել հեռվից, նախապատրաստել դրան, որ հանկարծ սիրտը չճաքի։ Նրա ուղեղում էլ է ամբողջովին բուրդ, ընդ որում՝ չչփխած։ Մի խոսքով՝ միջնադարյան կղերա-ֆեոդական աղբ։ Բրդոտ գրողները դեռ ոչինչ, բայց բրդոտ նկարիչներն ավելի անտանելի են։ Նրանք չռփում են կարմրակապտավուն զըռ գույներ, ասում են ազգային կերպարվեստ է ու իրենց նման 20-րդ դարի վերջերին զոհված երկրպագուհիներ դա դիտում ու ասում են՝ արվեստ է, մերն է, ազգային է, ու դա գրողը հայի տեսակ է… Այ էդպիսի բառեր են գցել ուռո գլուխներն ու գործածում են՝ տեսակ։ Շան ցեղատեսակ է, էլի, form, categoire, espese, порода, вид, сорт… Էն էլ կողքը կպցնելով նացիստորեն ազգությունը։ Ու էդ տեսակը, որն ըստ իրենց շատ քիչ է՝ այլանդակ արագությամբ աճում է՝ տարածքը բերնեբերան լցնելով անտաղանդ էշերով։ Մոտավորապես սա՝ «Այդ ցաքուցրիվ մազերով մեռնող ու վշտալի կնոջ տառապանքները քամու պես ելնում էին ու աղոթք դարձած հասնում տիրոջը»… Վայ ձեր տիրոջը, գռեհիկ կարեկցանք կորզող փնթիներ…Պոետներ կան, կարդացել եմ, ահա, չեմ հնարել, պարոդիա չի՝

…աճյունդ կեֆիրի սառը խտիտով իջնում է որովայնիդ,
տատդ սեղանից վերցնում է դատարկ շիշը ու հուսադրում.
-ամենտեղնույնմարդիկենտարբերքամակներիցհելած,-
անտանելի փորացավից անճանաչելի խզբզվում են դիմագծերդ,
կծկվում ես օրացույցի դատարկ վանդակներում

Ու սա կոչվում է պոեզիա… Սա ամոթ էլ չի, է՞, սենց բանի համար ուղղակի  պատասխանատվության են կանչում, արա…

Եթե բրդոտի վրայից միշտ պիտի սովետի ժամանակվա կոմունիստական աշխատանքի հերոսի փոշու հոտ գա, ապա սրանց, այս տավարների վրայից ուղղակի չոբանի շան հոտ է գալիս, ուրիշ ոչինչ։ Սրանք բրդոտների նոր սերունդն են, հիմնականում շրջաններից ժամանած ու շատ խորը խարիխս նետած։ Սրանց էլ  կարելի էր անվանել հոնդոններ, բայց գուցե նեղանան։ Պետք է հանդուրժող լինել… Քանի որ բոլորը մի տեսակ ոնց որ պատերին ճպըցված լինեն ու ընդհանուր գլուխներն էլ հորթի կողմից լզված, դրա համար նրանց անվանենք ճպլեզներ։ Ու էդ ճպլեզներն, ասեմ, որ հետ չեն բնում բրդոտներից, նույն չոբանի հոգին ունեն ու նույն տատապապի ապօրինի ձագն են։  Իսկ եթե մեզ հանձնենք պարոդիային, արձակն էլ  մոտավորապես սա կլինի։ Այսօրվա արձակը։ Սա է՝ լինի բրդոտ, լինի ճպլեզ,  լինի ջահել, լինի ջիվան, լինի գասպարյան. 

«Ես զգում էի ու հիշատակի մերկությունն եւ փախուստի կարկամությամբ անհիշատակ կորցրած փռվեցի տատուս հնամաշ գորգին, որ նա փռում էր, երբ պապս երդիկից նայում էր դուրս, հիվանդ քրոջս, որը մեռնում էր ու ես տեսնում էի նրա հեռացող ու համարյա անշունչ թիակներին թափված մազերը՝ զգուշորեն աշխատելով չդիպչել հոգու թաղանթներին, քանի որ Հայը քնած չէր նրա ներսում։  Մղձավանջն ավելի գունեղ էր պտտվում, ու քեռուս  նաև թվում էր, թե նախկին խարխուլ տան տեղում է, այն էլ այն հոգեկան տվայտանքների ակնթարթներին, երբ  պապս նայում էր մահարձաններին., իսկ նրա միջի Հայի անբիբ կիսանդրիները հպարտ էին երևում։  Հույսի ներքո վառ երանգներով փայլատակող, անմիտ ինքնավստահությամբ սեփական ստվերը արհամարհող կովը դեռ չգիտի, որ տատս իրեն կթելու փոխարեն ուզում է մի լավ գզել։ Բայց պապս կուրությունից հեւում էր, քանի որ խլացած    հայրը որոշել է համրության մատնել հետագա բոլոր լուսաբացները, իսկ Հայն ու քեռիս՝ կտրել իր կուրության և լուսաբացների թելը: Ավելի ընկղմվել  խավարում` մահվան հառաչանքներից անդին, որը հիվանդ քույրս էր արձակում, մեռնելուց առաջ… Բայց հանկարծ անձկությունը լցվեց թևաբախումների ձայնով, որ հայրը չի լսում, բայց նայում է տղային փոշու լուսավոր ամպի մեջ` քրոջ ու տատի ու կովի ու երդիկի hետևից վազելիս»:  

Չէ, չէ, ոչ մի քֆուր, չեմ դիմանում…

Գնամ, գնամ մի քիչ կախվեմ, գամ։

Չգիտեմ։ Ի՞նչ ասեմ, ի՞նչ… Էլի բան ասե՞մ։ Ասեմ։ Ասեմ, որ էս բոլոր բրդոտներից ու ճպլեզներից բացի տարածքը բերնեբերան լցված է ինքնակամ գրողներով ու պոետներով։ Հավաքվում են, ինչ-որ երեկոներ են անում, ինտերնետը լցնում են ամեն տեսակ սրտամաշ նողկանքով ու էդպես պրծնում։ Պոեզիա են քննարկում, իրար քառյակներ են ձոնում։ Ու քանի որ սրանք սրանք կան ու անվերջ ձոնում են, դրա համար սրանց էլ անվանենք կանձոն։ Բայց պոետ։

Իսկ հիմա պոետ դառնալն ի՞նչ է որ, ստից բան։ Դրա համար իրենք մի չգրված ուղեցույց ունեն՝ «Ինչպես ելնել քաքաջրից եւ դառնալ պոետ» խորագրով»։ Իսկ այնտեղ պարզ գրված ու համարակալված են բոլոր գործողությունները։ 

Առաջին. Անունդ ի՞նչ է։ Ասենք Պարգեւ Գեղամյան։ Է, էղա՞վ։ Բա դա պոետի անուն է՞, դա ժողգործիքների համույթի ակորդեոնիստի անուն է։ Շտապ այն դարձրու Պարգեւ Գեղամ։ Կամ ավելի կարճ եւ մի անունով՝ Պարգեղ… Շատ լավ էլ հագավ վրադ, մանավանդ վերջին գեղը։ Քո՞ անունն ինչ է, ասենք՝ Հասմիկ Բուդաղյա՞ն, կրճատի, աղջիկ ջան, դու պոետ ես, դարձրու Հաս Բուդ, էն հաս-ից հետո եկող տ-ն կարաս եւ չդնես, դա վրայիցդ երեւում է, գամփռ։ Մի խոսքով էս ոգով՝ Կարո Հրո, Տաթեւ Հովսեփ, Սոնա Չան, Մողես Խլեզ, Խեռիս Գլուխ… Հա, կարող ես նաեւ ենց-ով դնել, բայց աշխատիր Չարենցից շատ հեռու չգնել, մի տառ փոխիր, կամ ամենաշատը երկու՝ Սարենց, Հարենց, Ճարեց, Չաթենց, տես, էլի, քո ճաշակով…

Երկրորդ. Ինչ-որ գրում ես՝ միանգամից ֆոտոշոփի մեջ գրիր ու հավաքիր ամենաքսմնելի բնապատկերները՝ ախմախ մայրամուտներ, ծփացող ծովեր, վազող ձիեր, լուսնի տակ չոքած ու ծառին փաթաթված միայնակ, կիսամերկ ու դեբիլ աղջիկներ։ Մի խոսքով էդ ամբողջ пошлость-ը հավաքիր, գոհարներդ ու մարգարիտներդ միանգամից չպցրու էդ նկարների վրա ու անհապաղ դիր ցանցում։ Դիր ու կտեսնես, թե երեսուն րոպեի ընթացքում ինչպես են դրա վրա հավաքվում տարածքի բոլոր նեխած հեշտոցները՝ միայնակ ու փլուզված 60-ամյա կանայք, գեշախտով տառապող ու կյանքի բազրիքից կախված երեսնամյա կույսերն ու անթիվ ապուշ թուլաներ։ Ու կտեսնես, թե ինչեր կգրեն՝ «Հանճարեղ է, փշաքաղվեցի, հոգիս ճմլկոտվեց» եւ այն։

Ու վերջ, դու արդեն հասուն, կայացած պոետ ես։ Ճիշտ է, էությամբ դու կանձոն ես, բայց հոգով պոետ ես, պոեզիան քո ներքնաշխարհն է, կանձոնությունը քո հավատամքը, դրա համար ես քաքելու ընթացքում աղոթում, այ բացիլ։

Իրեն պոետ թագադրած մի եղկելի կանձոն տեսա ինտերնետում, անունը կարծես Վրույր Հրայր, որ էսպիսի բանաստեղծություն էր գլխագրել՝ «Հիսուսին»։ Թե ինչ էր գրել՝ իմաստ չունի ասելը, բայց նվիրել էր Հիսուսին։ Ու թե ոնց էր նվերը տեղ հասցրել՝ էդ էլ պարզ չի։ Տակը չէր էլ գրել, թե ինչի՞ առթիվ է էդ նվերը, ծննդյան տոնի՞ առթիվ է, արծաթե  հարսանի՞քն է, թե՞ ուղղակի սթից բանակի քեֆ։ Ու ինքը (էդ կանձոնը) լիքը գործեր ուներ, բայց բոլոր գործերի մեջ ինքն աղոթում էր։ Սիրո աղոթքի նման… Շշուկվիր վրաս, ես ծարավում եմ,  շնչահեղձվում եմ ու աղոթում եմ… Աղոթում եմ, որ հետ գաս, աղոթում եմ, որ …

Արա՜ա՜ա… Որ իմանամ բոլորդ մի օրում կսատկեք ու կպառկեք չափազանց սեւ քարի տակ՝ ես էլ մի հատ կաղոթեմ։