Վ. ՍԱՀԱԿՅԱՆ, ԹԱՐԳՄԱՆՎԱԾ ԵՐԵՔ ԳՈՐԾ

06/09/2015


Վ. ՍԱՀԱԿՅԱՆ, ԹԱՐԳՄԱՆՎԱԾ ԵՐԵՔ ԳՈՐԾ

Թարգմանությունները ԼԻԱ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

ՁՈՆ ՄԻՋԱԿՆԵՐԻՆ

Դու, միշտ սիրող եւ ինքնագործ

կամ դու ստեղծող, միջակ, միջակ

չունես շնորհք, տաղանդ ու փորձ

բայց սարերից իջար, իջար…

Եւ բառերդ ծուռ ու խրթին

հոգոցներդ սին, սրտամաշ

բառակույտը քո գործածած

…«կապտաերիզ, զարդածիծաղ, , 

տրտմություն կամ բոժոժապատ»…

ի՞նչ է ուզում հոգիդ ծանծաղ

ու ճակատդ բետոե պատ…

…դու քանդող ես ու ավիրող

եւ ուզում ես լինել հուզած

բայց ճղճիմ ես, ոնց երիզորդ

ու լպրծուն, ոնց մեդուզա,

…ամեն քո ծուռ տողի վերջում

գործածում ես բառը «աղոթք»

մեռելահոտ քամի փչում,

հոգով քո գաղջ, մարմնով հողոտ…

…անվերջ տալիս անունն Աստծո

իբր շարժում հուզմունք ու գութ

լավ է մեկին խեղդել բարձով,

քանց թե կարդա տողերդ բութ։

…ու տգեղ ես, մարմնով, դեմքով

քո կենցաղն է գորշ ու տգեղ

թե բերում է ստեղծածը քո

բառակույտ է, թրիք ու գեղ…

…քեզ կարդում են ինչպես տարափ՝

գեշ օրորդներ դարավոր կույս

տգեղ կանայք վաղ փետրաթափ,

քննադատներ, չասեմ, դու սուս…

…ունեք անգամ գրախոսներ

ձեզ գովում են, քաջալերում

ձեր պես պարարտ, կրտած խոզեր

ձեզ չոլերից ներս են բերում։

Ի՞նչ անուն տալ գրախոսին

որի լեզուն չի ընկնում փաթ.

պետք է լինել տղա բոզի,

որ ձեզ ասել՝ «մի նոր տաղանդ»…

…կազմեք խմբեր, դարձեք աղանդ

իրար սարքեք սանիկ, քավոր

լինել մենակ եւ անտաղանդ

միշտ էլ շատ է վտանգավոր…

…խմբով շրջեք, միշտ իրար հետ

ձեր նախիրով ելեք հարթակ,

որ չբռնեն ձեզ tet a tet –

ու սատկացնեն մի պատի տակ

…հերիք գրես, հերիք խաղաս

հերիք խոսես, հերիք երգես,

հերիք բառեր, գույներ աղաս,

հերիք քեզնով կյանքը հերքես…

…կեղտ արտածես ամեն բառում

խոսքեր թքես անմիտ ու հին

այդպես կյանքը բռնաբարում

քո առջեւ ես բերում մահին

…այ դու սիրող, այ ինքնագործ

որ փոշու պես սարից իջար,

դու որ չունես ոչ ուժ, ոչ փորձ

մոլախոտ ես դու մի անճար,

…որ սողուն ես, բայց ոչ թե օձ

այլ միմիայն մլակ, միջատ

քանզի կյանքում փուչ ես, միջակ

միջակ, միջատ, սարից իջաք…

 

——————–

 

 

 

 

 

 

ՎԵՐՋՆ Է ՍԱ

Բղավում եմ, որ հավատաս՝ ողջ եմ ես…

որ աչքերդ կյանք են սփռում ու նաեւ՝

կռվից սիրտս չի քարացել, հո՛ղ չեմ ես

քանի դու կաս՝ ոչինչ չկա, կա արեւ…

Ես կռվում եմ, ես դողում եմ քո կողքին

վախի դող չէ, լուսածի՛ն է դողը մեր…

խավարի մեջ համբուրում եմ քո շողքին

որ ամրանա սերս, ուժս, հողը մեր…

Քեզ գրում եմ, բայց ոչ անմիտ ու անհանգ,

սա կռիվ չէ, բաժանում է տարանցիկ…

շուտով կգամ, կելնեմ դեմդ ու անհագ

կառնեմ գիրկս, կշշնջամ՝ «Հաղթեցինք»։

Ու հիմա, իմ ողջ մնալուց տասնյոթ տարի հետո,

երբ դու չկաս, երբ կա ամբոխը, ես… ես հիշում

եմ քեզ… երբեմն… հիշում եմ ու նույն ռիթմն ինձ

ձայնել է տալիս…

Քեզ գրում եմ հիմա անմիտ, անհրկեզ…

ո՞ւմ կռիվն էր բաժանումն այդ, դո՛ւ ասա

Ու թե գայիր դու առջեւս, որ գրկես

կհրեի, կգոռայի՝ «Վե՛րջն է սա»:

———–

 

ՎԵՐՋԱԿԵՏ

Հիշողությանս պարկը այն

որ ուսերիս է դեռ՝

տարա-հասցրի ես հարկը այն,

որն էլ չունի՛ վերեւ…
…սիրուց հյուսված մի շենք էր,
հասա խորքին անկյան,-
«– Հը՞, ո՞ւր է նրա դեմքը,
տեսնե՛մ գեթ մի վայրկյան»…
Ասեմ,– «Ահա, ես գնացի»
իմ ցանկալի դահիճ…
չխաղացի դեր քնածի,
ես կռվեցի մի քիչ…
…ովքե՞ր կային ճամփիս կյանքի
ո՞ւմ եմ տեսել, լսել…
…երեք ընկեր… մի խաղաղ կին,
վերջում՝ փոքրիկ մի սեր…
…Սա վերջ չի, բազմակետ է,
զորու է միշտ հնչել,–
«Մենա՞կ է նա, ինձ հետ է՞»,
…ու հույս կա։– Կշնչեմ։
խլվեց իմ սերն, իսկ ես էլ՝
հարցրի, բայց անարդյունք…
– «Քեզ ո՞վ կսիրի իմ պես էլ
մինչեւ անեզրություն»…
…Նայում եմ հայացքով վախկոտ
իմ խաղացված դերին…
…չէ, չեմ գնա էսպես աղտոտ
ես կգնամ ստերիլ։
Ներիր, հետո՛ կսուրամ ցած,
ինձ մի հանձնիր դողին.
չլինի քեզ հարված հասցրած՝
փախչեմ գաղտագողի…
Ներիր ինձ։ Տուր մի արյան հոսք
մտքերդ լուռ փոխիր,
ներիր, լինի դա՝ դաժան խոսք,
լինի՝ թափվող մոխիր։
Ու ես արդեն կընկնեմ ներված,
իմ հատակին փոշոտ,
կանշարժանամ՝ կրկին գերված
քո աչքերով խոշոր։
Տանում եմ ես՝ անգին հուշեր

Տանում եմ ես՝ անգին հուշեր
թողնում եմ սեր ու հույս
մաղթիր դու ինձ՝ «Բարի գիշեր»,
իսկ ես քեզ՝ «Բարի լույս»…
Դեհ, ի՞նչ, արդեն թռչո՞ւմ ես,
դու՝ կյանք առանց չակերտ…
Թե սե՛ր տեսա վերջում ես՝
զգացված եմ։ Վերջակետ։

 

ОДА ПОСРЕДСТВЕННОСТИ

Ты — графоман и вечный дилетант,

Посредственность срединки-половинки.

Отсутствуют и опыт, и талант,

Но ты внедрился, наводнил все рынки.

Кривули слов, заусеничный слог,

Вторичность томной страсти и стенаний,

И словоблудие, что ты придумать смог:

«Синекаёмчатый; смехорыданье,

Томление, личиночный покров…» —

Болотистой душонки это зов?

Бетонной черепушки заиканье?

Убийца слов, литератур путчист,

Ты тщишься душу бередить читателя,

Но склизлый текст твой вьется, словно глист,

Медузой растекается марательно.

… И неминуема в конце строки

«Молитва», обывателя отрада, —

И холодом кладбищенской тоски

Повеяло, и трупным смрадом.

… И всуе часто поминаешь ты

Создателя, чтобы тревожить душу.

Читатель, не снеся сей лабуды,

Подушкой с радостью тебя задушит.

…Уродлив ты и телом, и лицом,

Противен быт твой серенький и пошлый,

А производишь грязь и говнецо,

Что в текстах, от которых только тошно.

Читательниц твоих унылых строй —

Всех вековечных старых дев страшилы,

Круг дам, давно ушедших на покой,

И критиков заразные бациллы.

 

Твой рецензент — как ты: пролезть мастак,

И так же он типичен, беспороден,

И плодовит, как оскопленный хряк.

Из свинофермы он вас в свет выводит.

И как же рецензента величать,

Что произнес «талант» — и не запнулся?

Понятно, — сукин сын, а его мать

Припоминают все, кто с ним столкнулся.

Мой вам совет — создать кружок и секту,

Стать крестными и дружками друг другу:

Ведь авторам наибездарных текстов

Опасны в одиночестве потуги.

Кучкуйтесь вместе в завтрак и обед,

Всей свинофермой лезьте с тыла,

Не то поймают люди tet a tet —

И от души начешут ваши рыла.

Да что ж такое! Перестань «творить»:

Играть и петь, умно глаголить,

Слова и краски на гумне месить,

Невежеством глаза мозолить.

… Плевался долго словом ты —

Замшелым, грязным и противным.

Воротится у гробовой черты

И застит глаз, смертельно стылый.

Эй, графоман и вечный дилетант,

Осевший на культуру, словно пыль!

Отсутствуют и опыт, и талант,

И на пшеничной ниве ты – ковыль.

Класс пресмыкающихся змей?

Нет, не змея, а насекомое.

Обычная посредственность полей,

Осевшая на пастбище искомое.

Любительщины вечный рядовой,

Творец бездарный и ретивый,

Пустышка с полою душой,

Ты с легкостью осел на ниве.

 

————-

 

КОНЧЕНО!

Ору, чтобы ты поняла: я жив…

Что животворен взгляд твой, и на донце

Не каменеет сердце, я – не жмых.

Пока ты есть, нет ничего – есть солнце.

Бунтую и дрожу, когда с тобой,

И это дрожь не страха, а свечения.

Я в сумерках целую призрак твой,

Чтобы окрепла почва совмещения.

Я не бессмыслицу пишу, и складно…

Не свара это – шумный перекресток.

Приеду, стисну нежно и нещадно,

И прошепчу: «мы одолели просто».

И теперь, спустя семнадцать лет после того как выжил, как тебя не стало, а есть толпа, я… я помню тебя… вспоминаю иногда… вспоминаю, и прежний ритм звучит…

Я без волнения пытаюсь написать…

Чьим умыслом нам счастье укорочено?

Но если бы явилась, чтоб обнять,

Тебя бы оттолкнул и крикнул: «Кончено!»

 

 

 

 

И ТОЧКА

Котомку с памятью живой,

Что плечи оседлала,

Втащил я на этаж такой,

Что выше – не бывало.

Плетеньем из самой любви

То здание являлось.

«Мне напоследок лик яви,

Лишь на секунды малость…»

Скажу: «Ну вот, и мне пора,

Палач ты мой желанный,

Я не проспал, повоевал –

Хотя немного странно.

… Судьба, в былые времена

Кого ввела в калитку?

Три друга, тихая жена,

В конце – любви попытку.»

Нет, не финал, а точек ряд,

Спросить потороплюсь:

«Как, жизнь, живой я на твой взгляд?

Останусь? Надышусь?»

Любви покражу не забыть,

Спрошу у безответности:

«Тебя кто сможет так любить –

До края непомерности?»

И оглянувшись на свою

Отыгранную роль,

Решаюсь: ляпы удалю –

И лишь потом, изволь.

С конвульсией повремени,

Я сам низвергнусь вниз.

Без чувства тяжкого вины

Исполню твой каприз.

Прости. Верни мне кровоток,

Отбрось обиды эти.

Прости за слово вненарок

И пепел на паркете.

И я прощенным упаду

На пыльный пол в квартире,

Застыну в счастье, что уйду

Глазищами любимой.

Воспоминанья мне отдай.

Мечты, Любовь – для нового.

Мне доброй ночи пожелай,

Тебе же – всего доброго.

Ну что ж, взмываю, жизнь моя,

Ты – без кавычек, точно.

И если мучила любя –

Признателен. И точка.

 

Ваграм Саакян, 2010

Перевела Лия Аветисян 2013

 

 

10407579_757168337689097_8647744866967233094_n